14 Temmuz Dünya Köpekbalığı Farkındalık Günü kapsamında yapılan değerlendirmeler, Türkiye denizlerinde köpekbalığı sayısına ilişkin kamuoyunda oluşan algılarla bilimsel veriler arasındaki farkı bir kez daha gündeme taşıdı. Ünye’de yaz sezonunun en yoğun dönemine girilirken, bölge sahillerinde köpekbalığına rastlandığına dair sosyal medya paylaşımları, vatandaşlarda soru işaretlerine neden oldu. Peki gerçekten Ünye sahillerinde bir tehlike var mı?
Ünye Sahillerinde Köpek Balığı Tehlikesi Gündemde Mi?
Yapılan incelemelere göre, Ordu’nun Karadeniz kıyısında yer alan Ünye’de köpekbalığı varlığına ilişkin şu ana dek herhangi bir resmi tespit bulunmuyor. Uzmanlar, Karadeniz’in ekolojik yapısı gereği köpekbalığı tür çeşitliliğinin en az olduğu bölge olduğunu belirtiyor. 2024 yılında yayımlanan Türkiye deniz balıkları tür listesine göre, Türkiye sularında yaşayan 37 farklı köpekbalığı türünün büyük çoğunluğu Akdeniz ve Ege kıyılarında gözlemleniyor. Karadeniz'de ise yalnızca birkaç tür zaman zaman görülebiliyor.
Sosyal Medya Görüntüleri ve Artan Panik
Son dönemde sosyal medyada paylaşılan bazı videolar ve görsellerde Karadeniz’de, hatta kimi iddialara göre Ünye açıklarında köpekbalığına rastlandığı öne sürüldü. Ancak uzmanlar, bu görüntülerin büyük bölümünün yanlış yorumlandığını ve kayıtların çoğunun farklı coğrafyalardan, farklı dönemlerden alındığını ifade ediyor.
WWF-Türkiye Kıkırdaklı Balıklar Danışmanı Dr. Hakan Kabasakal, özellikle sosyal medyada dolaşan “Akdeniz’de köpekbalığı görüldü” tarzı içeriklerin toplumda paniğe neden olduğunu ve bu panik nedeniyle bazı türlerin zarar görebileceğini vurguluyor.
Neden Daha Fazla Köpekbalığı Görüyoruz?
Araştırmalara göre, köpekbalıklarının sayısında artıştan çok, gözlemlenme sıklığında artış yaşanıyor. Bu durumun en önemli nedenleri arasında gelişen teknoloji, akıllı telefonlar ve drone cihazlarının yaygınlaşması yer alıyor. Ayrıca amatör balıkçılık ve tekne gezilerinin artması, insanların deniz canlılarıyla karşılaşma olasılığını artırıyor. Bu durum Ünye sahilleri için de geçerli.
Deniz araştırmacısı Denizcan Durgun’un açıklamalarına göre, köpekbalıkları doğaları gereği kıyı bölgelerine doğum yapmak ve korunmak amacıyla gelebiliyor. Özellikle genç bireyler, kıyı bölgelerini besin bulmak ve büyük yırtıcılardan korunmak için tercih edebiliyor.
İklim Değişikliği ve Deniz Ekosistemine Etkileri
İklim değişikliği, deniz suyu sıcaklıklarının artışı, müsilaj ve kirlilik gibi faktörler bazı türlerin davranışlarını doğrudan etkiliyor. Akdeniz Koruma Derneği Bilimsel İzleme Uzmanı Dr. M. Tunca Olguner, köpekbalıklarının av göç yollarını takip ederek kıyı bölgelerine daha fazla yaklaşabileceğini söylüyor. Ancak bu durumun kalıcı ve yaygın bir tehlike yaratmadığı belirtiliyor.
Türkiye’de Hangi Türler Görülebilir?
Uzmanlara göre Türkiye denizlerinde gözlemlenebilecek türler arasında altı solungaçlı camgöz (Hexanchus griseus), kısa yüzgeçli mako (Isurus oxyrinchus), büyük camgöz (Cetorhinus maximus), kum köpekbalığı (Carcharhinus plumbeus) ve mavi köpekbalığı (Prionace glauca) yer alıyor. Ancak bu türlerin Karadeniz’de gözlemlenme sıklığı oldukça düşüktür.
Ünye’de Denize Girerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Her ne kadar bilimsel veriler Ünye kıyılarında köpekbalığı tehlikesi olmadığını gösterse de, denize girerken dikkatli olunması, uyarı levhalarına uyulması ve tekne ya da kıyı aktivitelerinde doğaya saygı gösterilmesi öneriliyor. Uzmanlar, köpekbalıklarının deniz ekosisteminin sağlıklı bir parçası olduğunu ve bu türlerin varlığının korkulacak bir durum değil, ekolojik denge açısından önemli bir gösterge olduğunu belirtiyor.
