Sayıştay Raporu Ortaya Koydu: Perşembe Belediyesi’nde Disiplin Zafiyeti, Denetim Yok! Perşembe Belediyesi’nde 17 Usulsüzlük 35 Milyonluk Açık

Perşembe Belediyesi, Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporunda adeta mali bir depremle karşı karşıya kaldı. Raporda, belediyenin mali yönetiminden taşınmaz kayıtlarına, ihalelerden personel yönetimine kadar onlarca düzensizlik ve usulsüzlük ortaya çıktı. İşte milyonlarca liralık paranın heba olduğu o çarpıcı detaylar...

Sayıştay Başkanlığı, Ordu’nun Perşembe Belediyesi’ne ilişkin 2024 yılı denetim raporunu açıkladı. Raporda, belediyenin mali tablolarının “genel olarak doğru ve güvenilir bilgi içerdiği” ifade edilse de, toplam 17 farklı bulgu tespit edilerek belediyenin mali yönetiminde ciddi yapısal eksiklikler olduğu vurgulandı.

Sayıştay, Perşembe Belediyesi’nin özellikle taşınmaz envanteri, şirket bilançoları, faiz giderleri, iç kontrol sistemi ve muhasebe işlemleri alanlarında önemli hatalar yaptığını belirtti.

159 MİLYONLUK BÜTÇE 35 MİLYONLUK AÇIK

Perşembe Belediyesi’nin 2024 yılı bütçesi 159 milyon 440 bin TL olarak belirlenirken, yıl sonunda yapılan harcamalar 149 milyon 733 bin TL olarak gerçekleşti.
Buna karşılık, fiili gelirler 125 milyon TL seviyesinde kaldı. Bu rakamlara göre belediye gelirleri tahminin yalnızca %78,5’ine, giderler ise %93,9’una ulaştı.

Sayıştay, belediyenin faaliyet sonuçları tablosuna göre 35 milyon 600 bin TL’lik bütçe açığı verdiğini, bunun da mali sürdürülebilirlik açısından riskli bir tablo oluşturduğunu bildirdi.

FAİZ GİDERLERİ %562 ARTTI

Raporun en dikkat çeken bölümlerinden biri faiz giderleri oldu.
2023 yılında 1,1 milyon TL olan faiz ödemeleri, 2024’te 7,5 milyon TL’ye çıkarak %562’lik bir artış kaydetti.

Personel giderleri 29,8 milyon TL, mal ve hizmet alımları 84,9 milyon TL, sermaye giderleri ise 20,1 milyon TL olarak gerçekleşti.

Sayıştay, bu artışın belediyenin borçlanma politikalarındaki kontrolsüzlüğe işaret ettiğini belirtti.

GELİRLERDE ARTIŞ BAĞIŞLARDA DÜŞÜŞ

Perşembe Belediyesi’nin gelir kalemlerinde 2023’e göre bazı artışlar yaşandı: Vergi gelirleri %55, Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri %49, Diğer gelirler %94 oranında arttı.

Buna karşın, bağış ve yardımlar kaleminde %10’luk bir azalma meydana geldi.
Sayıştay, gelirlerdeki artışa rağmen giderlerin daha hızlı artmasının bütçe dengesini bozduğuna dikkat çekti.

MALİ TABLOLARDA 5 MİLYON LİRALIK HATA

Denetim, belediye ile İller Bankası kayıtları arasında 5 milyon 468 bin TL’lik fark bulunduğunu ortaya koydu. Bu farkın nedeni, İller Bankası sermaye paylarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması olarak açıklandı. Sayıştay, bu uygulamanın mevzuata aykırı olduğunu ve belediye kayıtlarının düzeltilmesi gerektiğini belirtti.

BELEDİYE ŞİRKETLERİNİN KAYITLARIYLA BİLANÇO UYUŞMUYOR

Belediyenin iştiraklerine ait mali tablolar da belediye bilançosuyla uyuşmadı.
Şirketlerin toplam sermaye tutarı 2,56 milyon TL iken, belediye bilançosunda bu rakam yalnızca 1,16 milyon TL olarak görünüyor.
Sayıştay, bu tutarsızlığın düzeltilmesi ve belediye–şirket kayıtlarının uyumlu hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.

TAŞINMAZLAR KAYITLARDA YOK

Rapora göre, Perşembe Belediyesi’nin tahsisli taşınmazları muhasebe kayıtlarına işlenmemiş. Bazı taşınmazların değerleme ve cins tashihi işlemleri yapılmamış, taşınmaz kayıt formları da düzenlenmemiş. Sayıştay, bu durumun belediyenin taşınmaz varlıklarını eksik gösterdiğini ve kamu kaynaklarının izlenebilirliğini zayıflattığını belirtti.

ARAÇ KAYITLARINDA CİDDİ UYUMSUZLUK

Belediyenin envanterinde bulunan araçlarla trafik kayıtları arasında büyük farklar tespit edildi: Envanterde olup trafik tescili olmayan 2 araç, Trafik kaydı olup envanterde yer almayan 13 araç, Hurdaya ayrılması gereken 9 aracın işlemleri yapılmamış, Hibe alınan 2 aracın tescil işlemi tamamlanmamış.

Sayıştay, bu tabloyu “belediyenin varlık yönetiminde kontrolsüzlük” olarak tanımladı.

İHALE VE SÖZLEŞME USULSÜZLÜKLERİ

Raporda, ihalelerde ve sözleşme uygulamalarında da çok sayıda eksiklik tespit edildi: Parasal limitleri aşan alımlarda Kamu İhale Kurulu onayı alınmamış, Yapım projeleri eksik hazırlanmış, rekabet zedelenmiş, Geçici kabul işlemleri eksik yapılmış, kusurlu işler bedellendirilmemiş, Kullanılan malzemelerde yapı denetim onayı alınmamış.

Sayıştay bu uygulamaların hem ihale mevzuatına hem de kamu zararını önleme yükümlülüğüne aykırı olduğunu belirtti.

SİGORTA MUAFİYETLERİ YASAL SINIRIN ÜZERİNDE

Belediyenin bazı yapım işlerinde “bütün riskler sigortası” kapsamında uygulanan muafiyet oranlarının yasal sınırın (%2) çok üzerinde, %10-20 arasında olduğu tespit edildi.
Bu uygulama, olası hasar durumlarında belediyenin zarar riskini artırıyor.

DOĞALGAZ KAZILARINDA GELİR KAYBI

Perşembe Belediye Meclisi’nin, doğalgaz şirketlerinden zemin tahrip bedeli alınmaması yönündeki kararı da raporda eleştirildi. Sayıştay, bu kararın belediye gelirlerini azaltıcı nitelikte olduğunu ve yasal yetki sınırlarını aştığını belirtti.

YOLCU GEMİSİ YANGININDA SORUŞTURMA AÇILMADI

Belediyeye ait ve Ordu Büyükşehir Belediyesi’ne tahsis edilen “Şehit Temel Şimşir” yolcu gemisinin yangın sonucu kullanılamaz hale gelmesi sonrası, belediye tarafından delil tespiti yapılmadığı, sigorta süreci takip edilmediği ve hukuki girişimde bulunulmadığı da raporda yer aldı. Sayıştay, bu durumun kamu zararına yol açabileceği uyarısında bulundu.

PERSONEL YAPISI VE İÇ KONTROL ZAFİYETLERİ

Belediyede toplam 91 personel görev yapıyor. Bunların 30’u memur, 3’ü sözleşmeli, 5’i kadrolu işçi, 53’ü ise KHK kapsamında çalışan işçilerden oluşuyor.

Ancak Sayıştay, belediyede iç kontrol mekanizmasının son derece zayıf olduğunu belirtti.
Eksiklikler arasında şunlar sıralandı: Stratejik plan ve risk analizi yok, Görevler ayrılığı ilkesi ihlal ediliyor, Ön mali kontrol yönergesi hazırlanmadı, İç denetim birimi oluşturulmadı, Faaliyet raporlarında güvence beyanı bulunmuyor.

MALİ RİSK VE ŞEFFAFLIK SORUNU

Raporun genel değerlendirmesinde şu ifadeler dikkat çekti: “Mali tablolar genel olarak doğru ve güvenilir bilgi içermekle birlikte, bazı hesap alanlarında yapılan hatalar nedeniyle tablolar gerçeği tam olarak yansıtmamaktadır.”

Sayıştay, belediyenin mali verilerini kamuoyuna şeffaf biçimde duyurması ve iç denetim sistemini derhal kurması gerektiğini vurguladı.

BELEDİYEDEN İLK AÇIKLAMA

Perşembe Belediyesi yönetimi, raporda yer alan bulgulara büyük ölçüde katıldıklarını ve gerekli düzeltmeler için çalışmaların başlatıldığını bildirdi. Ancak ayrıntılı bir eylem planı sunulmadı.

MALİ DİSİPLİN TEHLİKEDE

Sayıştay’ın 2024 denetim raporu, Perşembe Belediyesi’nin mali disiplinini korumakta zorlandığını, iç kontrol mekanizmasının yetersiz kaldığını ve taşınmaz–muhasebe kayıtlarında sistematik hatalar bulunduğunu açık biçimde ortaya koydu. Bu tablo sürdürüldüğü takdirde belediyenin borç yükü daha da artacak ve mali sürdürülebilirlik ciddi şekilde riske girecek.

Sayıştay’ın son uyarısı ise net: “Belediyenin iç denetim mekanizması kurulmalı, stratejik planlar güncellenmeli ve mali veriler kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılmalıdır.”