2025 yılı itibarıyla genel af, infaz düzenlemesi ve denetimli serbestlik beklentileri, Türkiye kamuoyunun gündeminde sıcaklığını koruyor. Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan 10. Yargı Paketi'nde yer alan maddeler, özellikle ceza infaz sisteminde yapılacak değişiklikler bakımından yakından takip ediliyor. Mahkum yakınları, hükümlüler ve hukuk çevreleri, yeni düzenlemenin kimleri kapsayacağı ve nasıl uygulanacağı konusunda net bilgi arayışında.

Genel Af Var mı? Adalet Bakanı Yılmaz Tunç Açıkladı

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, 15 Nisan 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, “Genel af ya da af niteliğinde bir çalışma söz konusu değil” ifadelerini kullandı. Bakan Tunç, yalnızca Covid izniyle ilgili bir düzenleme üzerinde çalışıldığını, bunun da yanlış şekilde af olarak yorumlandığını vurguladı. Tunç, “Af geliyor” iddialarının gerçeği yansıtmadığını, hukuki eşitlik ilkesinin korunacağını ifade etti.

Denetimli Serbestlikte Genişleme Sinyali

  1. Yargı Paketi kapsamında denetimli serbestlik uygulamasında bazı düzenlemeler öngörülüyor. Salıverilmesine 5 yıl veya daha az süre kalan bazı hükümlülerin denetimli serbestlikten faydalanmasına olanak tanıyan bir düzenleme üzerinde çalışılıyor. Bu düzenleme yasalaşırsa, 31 Temmuz 2023 tarihinden önce suç işleyen ancak cezası henüz kesinleşmemiş olanlar da denetimli serbestlikten yararlanabilecek. Bu durum, özellikle 2020-2023 yılları arasında yargılama süreci uzamış olanları yakından ilgilendiriyor.

4/4 Mükerrir Suçlular İçin Yeni Gözden Geçirme

Ceza infaz sisteminde “mükerrir suçlular” olarak tanımlanan, yani birden fazla kez suç işlemiş kişilerin cezanın tamamını (4/4) cezaevinde geçirmesi zorunluluğu konusunda değişiklik talepleri gündemde. Bu hükümlüler için cezaevinde 3/4 yatıp tahliye imkânı sağlayacak bir düzenleme gündeme alınabilir. Adalet Bakanlığı, bu konuda yoğun başvuru alındığını ve bu taleplerin Meclis takdirine sunulacağını bildirdi.

Hâkimlere Yeni Takdir Yetkisi

Yeni paketteki dikkat çeken maddelerden biri de hâkimlerin takdir yetkisini artıran düzenleme oldu. 2 yılın altındaki suçlarda genel olarak tutuklama yasağı sürerken, “suç işleme eğilimi”, “kamu düzenine tehdit” gibi kriterler oluştuğunda hâkimin tutuklama kararı verme yetkisi olacak. Bu düzenleme, bazı hafif suçlar için bile doğrudan tutuklamayı mümkün kılabilecek.

Ceza Alt Sınırlarında Artış ve Yeni Yaptırımlar

Paket kapsamında bazı suçların alt sınır cezalarının artırılması da hedefleniyor. Özellikle şu suçlarda cezaların daha caydırıcı hale getirilmesi planlanıyor:

  • Trafik suçları (ehliyete el koyma süresi artırılacak)

  • Bilişim suçları ve dolandırıcılık

  • Genel güvenliği tehlikeye sokma suçları

  • Meskun mahalde silah kullanımı

Bu düzenlemelerle birlikte toplumda yaygınlaşan cezasızlık algısının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

1 Günlük Ceza İçin Bile Cezaevine Giriş Zorunluluğu

Yeni infaz düzenlemesine göre, her ne kadar denetimli serbestlikten faydalanılsa da cezası ne olursa olsun hükümlülerin cezalarının en az 1/5’ini cezaevinde geçirmeleri zorunlu olacak. Bu düzenleme kapsamında:

  • 1 yıl ceza alan kişi 2.5 ay

  • 6 ay ceza alan kişi 1 ay

  • 3 ay ceza alan kişi 18 gün

  • 1 ay ceza alan kişi 6 gün

mutlaka cezaevinde kalacak. Böylece her hükümlünün hapisle yüzleşmesi zorunlu hale gelecek.

Yeni Yargı Paketi Meclis'e Sunulacak

55 maddeden oluşan 10. Yargı Paketi taslağı, önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulacak. Paket; infaz sistemi, denetimli serbestlik, hâkim yetkileri ve cezai yaptırımlarla ilgili kapsamlı düzenlemeler içeriyor. Ancak genel af ya da toplu tahliye öngören bir madde bulunmuyor.