Yeni fındık sezonu açılırken, üreticiler için dikkat edilmesi gereken önemli bir konu yeniden gündeme geldi. Serbest piyasada fiyatlar Toprak Mahsulleri Ofisi’nin açıkladığı taban fiyatın üzerine çıkarak 300–330 TL bandına yükseldi. Ancak rekoltenin düşük olması ve yüksek banka faizleri, bazı küçük alıcıların üreticiye vadeli çekle fındık alma teklifi sunmasına neden oldu. Sektör temsilcileri, üreticilere bu tür satışlara temkinli yaklaşmaları çağrısında bulunarak, “Peşin sat, mağdur olma” uyarısında bulundu.
Piyasada vadeli çek dönemi mi başlıyor?
Fındıkta hasatlar tamamlandı, ihracat yüklemeleri ise eylül başı itibarıyla başladı. Fiyatların artmasıyla birlikte bazı küçük tüccar ve alıcılar, üreticilerden vadeli çek karşılığı fındık satın alma yoluna gidiyor. Sektördeki uzmanlar, üreticilere bu yöntemle satış yapmanın sosyal ve hukuki riskler taşıdığını vurguluyor. Özellikle “Bugün 320 TL yerine, 3 ay sonra 400 TL ödeyelim” şeklinde gelen tekliflerin cazip gibi görünse de üretici açısından güvenilir olmadığını belirtiyorlar.
“Vadeli çekle satış üreticiye zarar ettirir”
Sektör temsilcileri, şu an piyasada bazı alıcıların nakit sıkıntısı yaşadığını ve bu nedenle vadeli çek kullanarak fındık toplamak istediklerini söylüyor. Ancak bu tekliflerin üretici için riskli olduğunu ifade eden uzmanlar, şu tavsiyelerde bulunuyor: “Vadeli mal satmanın zamanı değil. Peşin satmak üretici için çok daha avantajlı. Banka faizleri zaten daha yüksek getiri sunuyor. Paran hemen cebine girsin, sen de güvenli şekilde değerlendir.”
Küçük alıcılar kredi yerine üreticiye yöneliyor
Bankalardan kredi almakta zorlanan bazı küçük alıcılar ve manavlar, fındığı vadeli çekle satın alarak hem kredi yükünden kurtulmak hem de ürün stoklamak istiyor. Ancak bu durum, hem serbest piyasa fiyatlarını yapay şekilde yükseltebilir hem de sanayicinin hammadde tedarikini zora sokabilir. Finansmana erişemeyen bu küçük alıcıların önerdiği çeklerin karşılıksız çıkma ihtimali de üretici açısından büyük bir risk oluşturuyor.
