Ünye Net Haber/Çakır Medya/Çakır Tv

TMO 365 GÜN ALIM YAPMALI

TMO 365 GÜN ALIM YAPMALI
04 Mayıs 2021 - 1:33

TMO’nun fındık alımının konuşulmaması gereken bir konu olduğunu ifade eden Aysan Fındık Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Aydın, “TMO bir regülatör ise onun demesi gerekir ki ‘Arkadaş ben 365 gün 24 saat bu üreticinin bu sanayicinin yanındayım’ Biz hala TMO fındık alımı yapmaya devam edecek mi bunu konuşuyoruz.” dedi.

Aysan Fındık Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Aydın ile 30 Nisan’da dolan TMO alım süresinin bitmesini, fındığın depolanma koşullarını, yerli Türk fındık firmalarını depolanma konularını ve Gürcistan ve Azerbaycan fındığına nasıl sorun olmaktan çıkarabileceğimizi konuştuk. Ufuk açıcı bir söyleşi oldu. İşte o röportajımız:                 

Soru: TMO görevini yaptı mı?  

Bilindiği üzere TMO hasattan önce alım fiyatını açıklayarak fındık sektörüne çok başarılı bir giriş yaptı. Regülatör görevi gördü. TMO’nun stratejileri bu yıl için çok başarılı oldu.  Fındık TMO’ya yük de olmadı. Piyasayı regüle etmesi için gölgesi yetti. Ancak şöyle bir durum da söz konusu oldu. ‘Yok biz yıl başına kadar fındık alacağız’ ya da ‘Nisana kadar fındık alacağız’ açıklamalarından piyasa tedirgin olmaya başladı. TMO bir regülatör ise demesi gerekir ki ‘Arkadaş ben 365 gün 24 saat bu üreticinin bu sanayicinin yanındayım.’

Soru: Bu yeterli mi? 

Ve yine demesi gerekir ki ben 20- 25 liraya fındığı alacağım. 25- 30 liraya satacağım. Yani hem alış fiyatını hem de satış fiyatını deklare etmesi lazım ki üretici önünü gördüğü kadar sanayici de önünü görsün. Regülatörün görevi fındıktan inanılmaz karlar elde etmesi değildir. Regülatörün hem üreticiye hem de sanayiciye yardımcı olması lazım. Özetle TMO üçer aylık beşer aylık dönemlerle piyasada alıcı olduğunu beyan etmek yerine mütemadiyen yani 365 gün alıcı olduğunu ilan etmesi lazım.

Soru: Güncele gelirsek 30 Nisan’da TMO’nun alım süresi doldu…    

30 Nisan’dan sonra TMO alıma devam demesi lazım. Bunu her sene konuşulan konu olmaktan da çıkarması lazım. Her 3 ayda bir bu haber konusu olmaktan çıkarılmalı.  Eylül ayında ben fındık alacağım diyecek bir dahaki Eylüle kadar piyasada olacak sonraki Eylül ayı geldiğinde de yeni ürünün fiyatını açıklayacak. Konu Demokles’in kılıcı olmamalı.  Her üreticinin her sanayicinin elinin yüreğinde olmaması gerekir. Alacaksa adam gibi ben sezon başından sezon sonuna kadar alıcıyım demeli. Çünkü görüldüğü gibi TMO piyasadan çekileceği zaman fiyat düşüyor.

Soru: Evet fındık 20 TL’ye indi. Bunu nasıl yorumluyorsunuz?

Fındığın 20 TL’ye düşmesini de TMO nasıl yorumluyorsa ben de öyle yorumluyorum. Üreticinin desteğe ihtiyacı var. TMO’nun ciddiyetini muhafaza etmesi lazım ve bu konuyu her 3 ayda bir konuşan bir konu olmaktan çıkarması gerekir.

Soru: Fındık için başka ne yapılmalı?

Piyasada söyle bir algı var. Sürekli yükselen fiyatlar rakiplerimizin değirmenine su taşır. Makul fiyat olması lazım. Bu 3 dolar, 3,5 dolar, 4 dolar olur her ne ise. Devletin bir stratejisi olması lazım. Bu stratejiyi de artık komşu ülkelerle beraber yürütmemiz lazım. Sadece bizim bu stratejiyi yürütmemiz yetmiyor. Azerbaycan’la, Gürcistan’la beraber yürütmemiz lazım. Refahı da beraber paylaşmamız lazım. Komşuda fındık 2 dolar Türkiye’de 3 dolar olmaz. Dünyaya global bakmamız lazım. Lider ülkeyseniz bu liderliğinizi bu önderliğinizi komşu ülkelerle beraber yürütmeniz gerekir.

Soru: Biraz daha açabilir miyiz?

Türkiye’deki gibi Azerbaycan’ın da Toprak Mahsulleri Ofisi olması lazım. Gürcistan’ın da  Toprak Mahsulleri Ofisi olması lazım. Oradaki üreticinin de güçlendirilmesi gerekir.     

Soru: TMO’nun depolarını yeterli buluyor musunuz?

TMO depoları sağlıklı depolar değildir. TMO’nun bugünkü depoları saman deposudur. Fındık depolamaya uygun değildir. Behemehal fındık depolamaya uygun depolar haline getirilmesi gerekir. Bu sadece TMO’nun sorumluluğunda değildir. Ziraat Odalarının, İhracatçı birliklerinin ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin (TOBB) ortaklaşa geliştireceği bir projedir. Hatta ve hatta Ordu Büyükşehir Belediyesi’nin de bu soruna el atıp toplu bir mübayaa sistemi geliştirmemiz gerekir.

Soru: Bu konuyu oldukça önemsiyorsunuz sanırım…

Altını çizerek ifade ediyorum. Bu depolar fındık depolamaya uygun depolar değildir. Bu depolar saman- arpa- buğday depolamaya uygundur. Modern dünyada bu tür dökme depolara yer yoktur. 3 dolara fındık alarak 6 ay sonra ya da 1 sene sonra 2,5 dolara ya da 2 dolara satmak zorunda kalmamamız gerekir. Sadece lisanslı depoyu kastetmiyorum. Aldığınız ürünü muhafaza etmeniz lazım. 3 dolara fındık alıyorsunuz 6 ay sonra asidi, peroksidi inanılmaz yükseliyor. Fındık bizim için kıymetli bir üründür. Yağlı bir üründür. Bunu muhafaza etmemiz lazım. 3 dolara aldığınız fındığı saman deposuna koyarsanız sorunu çözemezseniz.

Soru: Son yıllarda fındıkta yabancı firmaların ağırlığı arttı. Bu artış yerli firmalara sorun yaşatıyor mu?

Rekabette sorun tabii ki yaşanıyor. Kümelenmemiz gerekir. Yerli sanayicilerin desteklenmesi gerekir. Fındık sanayicisinin kümelenmesi gerekir. Hepi topu Türkiye 800 milyon kilo fındık üretmekte bunun da 400 milyon kilosu kabuktur. Geriye kalıyor 400 milyon kilo iç fındık. Eğer 400 milyon kilo iç fındığı dünyaya pazarlayamıyorsak biraz da bizim şapkamızı önümüze koyup acaba ne yapmamız gerekir diye düşünmemiz gerekir. Bu konuda devletin yapması gereken de sanayicisinin elinden tutup ülke ülke gezdirmektir.

Hava durumu
İMSAK-
GÜNEŞ-
ÖĞLE-
İKİNDİ-
AKŞAM-
YATSI-